على محمدى خراسانى
371
شرح رسائل (فارسى)
بلغنى بالتواتر انّ رسول اللّه ( ص ) قرء فى صلاته ملك يوم الدين آيا اين متواتر منقول به خبر واحد حجت است و مىتوان آن را در نماز خواند يا خير ؟ مطلب سه صورت دارد : 1 - اگر گفتيم جواز قرائت در نماز از آثار قرآن واقعى است چه ما يقين به تواتر داشته باشيم يا نه بلااشكال مىتوان به نقل تواتر از زبان شهيد اعتماد كرد منتهى اگر به صورت مجمل نقل تواتر كند مثلا بگويد : بلغنى بالتواتر . . . كافى نيست چون مبانى در اين باب فرق دارد و اگر به صورت تفصيلى نقل كند مثلا بگويد : اخبرنى الف عادل بانّ النبى ( ص ) قرء ملك يوم الدين ارزش دارد خلاصه شرط قبول اين خبر آنست كه ما بين اين خبر و ما بين آن لوازم ملازمه عاديه باشد كه هست . 2 - و اگر گفتيم جواز قرائت در نماز از آثار قرآن متواتر با وصف متواتر بودن است منتهى متواتر فى الجملة و لو عند شخص آخر باز هم به خبر شهيد مىتوان اعتماد كرد و نماز خواند ولى اگر گفتيم جواز قرائت در نماز از آثار قرآن متواتر به عقيدهء خود من است نمىتوانيم به خبر شهيد اعتماد كنيم چون نزد خود من تواتر ثابت نشده حال جناب محقق ثانى و شهيد ثانى كه گفتهاند : يجوز قراءة ملك يوم الدين فى الصلاة چون علامه و شهيد اول خبر دادهاند به تواتر ملك منظورشان صورت اول و دوّم است و جناب صاحب مدارك و محقق اردبيلى كه گفتهاند جايز نيست نظرشان به صورت سوّم است ، شيخ ره مىفرمايد : نظر اين دو مبتلا به اشكال است چون جواز قرائت منوط به قرآن واقعى است و آن هم با نقل تواتر ثابت مىشود البته به شرط استلزام عادى ( پايان مبحث اجماع منقول )